Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Analiza krytyczna koncepcji Piageta

W licznych badaniach kontrolnych, prowadzonychr przez autorów różnych narodowości, próbowano ustalić, czy zjawisko mowy egocentrycznej jest typowe i powszechne dla dzieci w określonym wieku. Wyniki tych badań są trudne do porównania, gdyż wielu autorów zmodyfikowało klasyfikację Piageta nadając rozmaite znaczenia wyróżnionym przez niego grupom wypowiedzi dziecięcych. Uzyskano współczynniki egocentryzmu od bardzo niskich (poniżej 1%) do bardzo wysokich, najwyższe nie przekraczały jednak 50%. Wysokość wskaźników była zależna zarówno od wieku, jak też od sytuacji i środowiska oraz od indywidualnych właściwości badanych dzieci33.

Analiza krytyczna koncepcji Piageta i własne badania eksperymentalne doprowadziły L. S. Wygotskiego do wniosku, że mowa egocentryczna wywodzi się z komunikatywnej mowy społecznej: przy kolektywnym monologu małe dzieci wierzą, że rozmawiają i że inne dzieci słuchają: ich i rozumieją (Wygotski, 1971, s. 448). Jeśli ograniczyć kontakt dziecka z rówieśnikami (np. umieszczając je wśród dzieci głuchoniemych), monologowanie traci dla niego sens i wskaźnik egocentryzmu znacznie się obniża. Wzrasta natomiast, gdy utrudni się badanym wykonywanie jakiejś, czynności, odbierając im np. narzędzia lub zabawki. Mowa „dla siebie” i „do siebie” służy wtedy dziecku do kierowania działaniem i znajdowania sposobów, za pomocą których można przezwyciężyć przeszkody powstałe’ w toku czynności. Wygotski nie tylko zaprzeczył tezie Piageta o pierwotno- ści mowy egocentrycznej, lecz także zaproponował oryginalne wyjaśnienie- teoretyczne, dotyczące istoty tego zjawiska. Mowa egocentryczna jest, jego zdaniem, „jednym z objawów przechodzenia od funkcji interpsychiez- nych do intrapsychicznych, tzn. od form społecznej, zespołowej czynności dziecka do jego czynności indywidualnych” (1971, s. 439). Wraz z wiekiem obumiera zewnętrzna, dźwiękowa strona mowy egocentrycznej, zmienia, się jej struktura i sposób funkcjonowania. Punktem kulminacyjnym tego rozwoju jest przekształcenie się tej formy mowy w mowę wewnętrzną, którą cechuje absolutna skrótowość i predykatywność.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.