Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Brentanowska nauka o oczywistości spostrzeżenia wewnętrznego

Na brentanowskiej nauce o oczywistości spostrzeżenia wewnętrznego wyłożonej w III t. Psychologii z empirycznego punktu widzenia3 opierał się także E. Husserl, rozgraniczając akty skierowane im- manentnie od aktów skierowanych transcendentnie: „Przez immanentnie skierowane akty, a ujmując ogólniej, przez immanentnie odniesione intencjonalne przeżycia rozumiemy takie przeżycia, do których istoty należy to, że ich intencjonalne przedmioty – jeżeli w ogóle istnieją – należą do tego samego strumienia przeżyć, co one same. Stosuje się to więc np. wszędzie tam, gdzie pewien akt jest odniesiony do jakiegoś aktu.(jedna cogitatio do innej cogitatio) tego samego Ja, albo. podobnie pewien akt do zmysłowej daty uczuciowej [. . .] tego samego Ja itd. […] Świadomość i jej obiekt tworzą (tu) pewną indywidualną jedność wytwofż&ną wyłącznie przez same tylko przeżycia. Transcendentnie skierowane są przeżycia intencjonalne, dla których to nie zachodzi, jak np. wszystkie akty skierowane na istoty albo na intencjonalne przeżycia innych Ja z innymi strumieniami przeżyć: również wszystkie akty skierowane na rzeczy, na realności w ogóle [. ..] W wypadku immanentnie skierowanego, albo krócej mówiąc, immanentnego spostrzeżenia (tzw. «wewnętrznego»), spostrzeżenie i to, co spostrzeżone, tworzą z istoty niezapośredniczoną jedność, jedność jednej jedynej konkretnej cogitatio” 4.

Twierdzenie to posiada znaczenie ze względu na wniosek z niego wyprowadzony, iż przedmioty spostrzeżenia zewnętrznego posiadają byt jedynie zjawiskowy, w przeciwieństwie do absolutnego bytu tego, co immanentne. Dla naszych celów przedstawienie metod psychologii opisowej ważne jest dla ustalenia zakresu ważności spostrzeżenia wewnętrznego. Może nam ono dostarczyć ważnych poznawczo rezultatów odnoszących się tylko do własnych aktów psychicznych, danych w modusie teraźniejszości. Wąskim materiałem dysponowałaby jednak psychologia, gdyby korzystała wyłącznie ze spostrzeżenia introspekćyj- nego: musi ona zatem odwołać się do innych metod zwanych przedmiotowymi w przeciwieństwie do intro- spekcyjnej metody podmiotowej.

Psychologia, jako nauka o zjawiskach psychicznych posługuje się, podobnie jak każda inna nauka o zjawiskach – doświadczeniem. Swoistość przedmiotu psychologii w stosunku do innych nauk o zjawiskach narzuca jej specjalny rodzaj doświadczenia.

„Metoda psychologii jest w zasadzie taka sama, jak metoda każdej nailki empirycznej, uzasadniającej swe twierdzenia danymi doświadczenia. Swoisty jednak rodzaj faktów psychicznych będących przedmiotem psychologii sprawia, że metoda empiryczna nabiera w psychologii .pewnych cech odrębnych, które uwydatniają się zarówno w źródłach, z jakich psychologia czerpie znajomość faktów psychicznych, jak też w środkach, przy pomocy których psychologia owe fakty bada” 5.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.