Czym są nauki społeczne?

Ogólnym działem programu, do którego należy ta jednostka, są nauki społeczne. Do nauk społecznych zalicza się te przedmioty, które zajmują się wzajemnymi oddziaływaniami (interakcjami) zachodzącymi między ludźmi w grupach, a także między ludźmi a ich fizycznym środowiskiem. Nauki społeczne są niezwykle ważnym elementem całego programu szkolnego, ponieważ ich cele (polegające na pomaganiu dzieciom w rozwijaniu wiedzy, umiejętności i postaw niezbędnych do tego. by stały się zaangażowanymi, światłymi i odpowiedzialnymi obywatelami) są w gruncie rzeczy równoważne celom całego kształcenia szkolnego (polegającym na ukształtowaniu dobrych obywateli naszej szkoły, miejscowej społeczności. państwa i świata). Program szkolny i program nauk społecznych rzeczywiście pomagają dzieciom w osiągnięciu samorealizacji, umożliwiając im doznawanie poczucia sukcesu i osiągnięć, kształtując w ten sposób dobrych obywateli jutra.

Czytaj dalej Czym są nauki społeczne?

Pionierskie prace Dollarda i Millera

Pionierskie prace Dollarda i Millera, a także takich postaci jak O. Hobart Mowrer (1950, 1953) i Robert R. Sears (1944, 1951), wywarły duży wpływ, pobudzając do dalszych starań zmierzających do rozszerzenia zasad uczenia się, tak aby objęły one dziedzinę rozwoju osobowości i psychoterapię. Nie możemy przedstawić tu zasług wielu badaczy i teoretyków, którzy wnieśli wkład do tego dzieła. Prace dwóch par autorów, Josepha Wolpego i Hansa Eysencka oraz Martina Seligmana i Alberta Bandury, pozwolą jednak zilustrować kierunki, w jakich rozwijały się koncepcje osobowości oparte na teorii uczenia się.

Czytaj dalej Pionierskie prace Dollarda i Millera

Uczenie się rozróżnień

W rozdziale 2. naszkicowaliśmy tło interesującej nas w tej książce problematyki, omawiając ogólnie zachowanie ludzkie oraz usiłowania badaczy, starających się je opisywać, wyjaśniać i zmieniać. Rozdział 3. pomógł nam przyswoić sobie umiejętność opisywania zachowań, które chcemy zmienić. Następnie, w rozdziale 4. skoncentrowaliśmy naszą uwagę na uczeniu się w warunkach szkolnych. Przedstawiliśmy pogląd, zgodnie z którym muszą zostać spełnione pewne warunki wstępne, zanim rzeczywiście rozpoczniemy nauczanie zmierzające do spowodowania zmiany w zachowaniu ucznia.

Czytaj dalej Uczenie się rozróżnień

GRUPY PIERWOTNE I WTÓRNE

Współcześni socjologowie, idąc tropem Charlesa Hortona Cooleya (1902), wyróżniają grupy pierwotne i wtórne. Grupy pierwotne są małymi grupami, których członkowie mają bliskie, osobiste i trwałe związki. Z powodu bliskości i trwałości związków grupy te mają duże znaczenie dla jednostki. W istocie Cooley nazwał je „pierwotnymi” dlatego, że stanowią podstawę rozwoju spo- łecznego jednostki. Najlepszym przykładem grupy pierwotnej jest rodzina. Członkowie takiej grupy spędzają razem dużo czasu, podejmują wspólne działania i dzielą się doświadczeniami. Związki między nimi są głębokie ze względu na ładunek emocjonalny. Członkowie grup pierwotnych najczęściej dużo o sobie wiedzą i dbają o wzajemne dobro.

Czytaj dalej GRUPY PIERWOTNE I WTÓRNE

Proces uczenia się – kontynuacja

Niezmiernie ważną rolę w procesie uczenia się należy wyznaczyć reakcjom. Jak wskazują Dollard i Miller, zanim dana reakcja będzie mogła związać się z danym sygnałem, musi najpierw wystąpić. Tak więc decydującym stadium w procesie uczenia się organizmu jest wytworzenie odpowiedniej reakcji. W danej sytuacji wystąpienie pewnych reakcji będzie bardziej prawdopodobne niż innych. Ten porządek preferencji czy prawdopodobieństwa reakcji w sytuacji eksponowanej po raz pierwszy określa się jako początkową hierarchię reakcji (initial hierarchy of responses). Jeśli ta początkowa hierarchia zdaje się występować pod nieobecność jakiegokolwiek uczenia się, to można ją nazwać wrodzoną hierarchią reakcji (innate hierarchy of responses), o której już wspomnieliśmy jako o części pierwotnego wyposażenia jednostki. Gdy doświadczenie i uczenie się wywarły już wpływ na zachowanie jednostki w tej sytuacji, uzyskany w ten sposób porządek reakcji nosi nazwę hierarchii wynikowej (resultant hierarchy). Pojęcia te po prostu przypominają nam, że w każdej sytuacji potencjalne reakcje jednostki mogą mieć różne prawdopodobieństwo wystąpienia i że można uporządkować je według tego prawdopodobieństwa.

Czytaj dalej Proces uczenia się – kontynuacja

Ambisentencja pozorna – dalszy opis

Dalszą odmianę ambisentencji pozornej (zbliżoną do poprzedniej) stanowi sposób oceny zjawisk i działania jakie staje się udziałem obserwatora starającego się poznać np. obce mu formy myślenia. Tak dzieje się, gdy naukowiec, badając myślenie magiczne plemion pierwotnych, usiłuje posługiwać się kategoriami myślenia właściwymi tubylcom, „wczuwać” się w ich sposób widzenia zjawisk i „dostrzegać” działanie magii tam, gdzie oni je widzą – a zarazem nie wypaść z roli obserwatora (por s. 54).

Czytaj dalej Ambisentencja pozorna – dalszy opis

Kształtowanie się potrzeb społecznych we wczesnym dzieciństwie

Interesującym przyczynkiem do zagadnienia kształtowania się potrzeb społecznych we wczesnym dzieciństwie jest praca J. Kaisera66, który stwierdził na podstawie badań eksperymentalnych, że dzieci wychowywane w środowisku ubogim w bodźce społeczne (w domach małego dziecka) wykazują – w porównaniu z dziećmi ze środowisk o optymalnym nasyceniu tych bodźców (dzieci wychowywane w rodzinie) -wzmożoną intensywność reakcji ukierunkowanych na osoby dorosłe. Autor mierzył wskaźniki intensywności reakcji dzieci w wieku 9-12 mieś. na następujące obiekty ukazywane dziecku, a następnie blokowane przeszkodą (szybą, tekturowym ekranem): 1) zestaw przedmiotów i zabawek, 2) rówieśnik, 3) znajoma osoba dorosła. Tabela 14 ukazuje układ tych .wskaźników w zależności od eksponowanych obiektów oraz środowiska badanych dzieci.

Czytaj dalej Kształtowanie się potrzeb społecznych we wczesnym dzieciństwie

Długość przerwy pomiędzy uczeniem się a pomiarem efektów

Inną zależnością, którą badało kilku badaczy, jest stopień występowania reminiscencji w zależności od długości przerwy, po której sprawdza się efekty uczenia się. Wyniki uzyskane w tych badaniach nie są zgodne. Ballard (1913) w pierwszych eksperymentach dotyczących reminiscencji sprawdzał zapamiętanie urywków wiersza po upływie 1, 2, 3, 4, 5, 6 dni. Wykazał on, że reminiscencja występuje w ciągu 6 dni. Po kilkunastu latach rezultaty te zcstały potwierdzone przez Williamsa (1926), który stosując sylaby bez sensu wykazał, że reminiscencja jest zjawiskiem długotrwałym, bo może występować jeszcze po tygodniu od wyuczenia się materiału. Również Magdsick (1936) na podstawie badań nad szczurami wyraża pogląd, że pamiętanie wyuczonego częściowo labiryntu może poprawiać się jeszcze po tygcdniu. Do podobnych wniosków upoważnia również eksperyment Meltona (1941), który stwierdził wzrost sprawności w wodzeniu rylcem po tarczy pursuimetru po 20-minutowej i 2-dniowej przerwie.

Czytaj dalej Długość przerwy pomiędzy uczeniem się a pomiarem efektów

Psychologia społeczna i historyczny punkt widzenia

A jak się przedstawia sprawa od strony psychologii społecznej? Wysuwa się tu najprzód historyczny punkt widzenia. Przecież „psychologia narodu”, „psychologia tłumu” to są właśnie początki psychologii społecznej, która, jak wynika z przytoczonych tytułów, za przedmiot swoich badań wzięła właśnie pewne formy zrzeszeń ludzkich. Czy słuszną i możliwą byłoby rzeczą odebrać teraz psychologom te tematy i przekazać je – dajmy na to – socjologom? Wprawdzie niektórzy przedstawiciele psychologii społecznej, jak np. wspomniany już Klineberg, stojąc zasadniczo na stanowisku, iż przedmiotem psychologii są indywidua społeczne, starają się usprawiedliwić, dlaczego w napisanych przez siebie podręcznikach psychologii społecznej interesują się też różnymi formami zbiorowości, takimi jak tłum itd. Klineberg usprawiedliwia swoje zainteresowanie tłumem w ten sposób, iż rzekomo tłum przestaje być właściwie zróżnicowaną formacją społeczną, a uczestnicy tłumu upodabniają się do siebie tak, jak gdyby nie działała wielość jednostek, lecz jeden człowiek. Jest to oczywiście argument sztuczny, nie zmieniający faktu objęcia przez psychologię społeczną także życia zbiorowego. I kiedy jedni psychologowie społeczni usprawiedliwiają się, gdy przechodzą w swoich poszukiwaniach na teren zjawisk grupowych, inni nie mają tego rodzaju Skrupułów. Jest faktem, iż zakres zjawisk objętych przez niektóre współczesne podręczniki psychologii społecznej nie różni się zasadniczo od zakresu przeciętnego podręcznika socjologii. Różnica pomiędzy psychologią społeczną a socjologią, jeśli chodzi o zakres fenomenów, wydaje się tu całkowicie zatarta.

Czytaj dalej Psychologia społeczna i historyczny punkt widzenia

Test Powtarzania Cyfr – dalszy opis

Ogólny wynik badania oblicza się jako sumę cyfr powtórzonych prawidłowo wprost i wspak. Przeciętna ocena dla młodego dórosłego człowieka wynosi 13 (7 cyfr wprost i 6 wspak). Wechsler uważa, iż test ten (o wskaźniku maksymalnym 9 wprost i 8 wspak) daje ocenę ogólnych zdolności umysłowych człowieka. Wykonanie testu może być jednak utrudnione przez uczucie niepokoju. Wysokie wyniki uzyskane w tym teście towarzyszą zwykle wysokim wynikom w testach inteligencji ogólnej, które nie zawierają zadań, wymagających dobrej pamięci bezpośredniej. Wiele innych testów pozwala na lepszą ocenę inteligencji ogólnej. Niektórzy ludzie posiadają specjalne zdolności do tego rodzaju zapamiętywania, ale nawet wybitnie dobra pamięć nie wiąże się z wybitną inteligencją ogólną.

Czytaj dalej Test Powtarzania Cyfr – dalszy opis