Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Energia popędu

Według freudowskiej teorii popędów źródło i cel danego popędu pozostają niezmienne przez całe życie, jeśli źródło nie zostanie zmienione lub wyeliminowane wskutek fizycznego dojrzewania. Nowe popędy mogą pojawiać się w miarę rozwijania się nowych potrzeb organizmu. W przeciwieństwie do tej stałości źródła i celu obiekt popędu, czyli środki, za których pomocą dana osoba stara się zaspokoić potrzebę, może się zmieniać i istotnie zmienia się znacznie w ciągu życia tej osoby. Taka zmienność w wyborze obiektu popędu możliwa jest dzięki temu, że energia psychiczna może zostać przemieszczona: oznacza to, że może być ona wydatkowana w różny sposób. Jeśli więc jakiś obiekt jest niedostępny, czy to wskutek swej nieobecności, czy też w wyniku barier istniejących w osobowości, wówczas energia może zostać ulokowana w innym obiekcie. Jeśli ten obiekt okaże się także niedostępny, może nastąpić następne przemieszczenie itd., dopóki nie zostanie znaleziony obiekt dostępny. Innymi słowy: obiekty mogą być zastępowane innymi, czego nie można powiedzieć ani o źródle, ani o celu popędu.

Gdy energia popędu jest bardziej lub mniej trwale ulokowana w obiekcie zastępczym, czyli takim, który nie jest obiektem pierwotnym i wrodzonym, wynikające stąd zachowanie określa się jako pochodną popędu (instinct derivative). Jeśli więc u niemowlęcia pierwszym wybranym obiektem seksualnym jest manipulowanie swymi narządami płciowymi, lecz zostało ono zmuszone do zrezygnowania z tej przyjemności na rzecz bardziej niewinnych form stymulacji swego ciała, takich jak ssanie kciuka czy bawienie się palcami nóg, to te zastępcze czynności są pochodnymi popędu seksualnego. W wypadku substytucji (zastąpienia obiektu) cel popędu seksualnego nie zmienia się ani trochę – nadal dąży się do celu w postaci zaspokojenia seksualnego.

Przemieszczenie energii z jednego obiektu na inny jest najważniejszą cechą dynamiki osobowości. Wyjaśnia ono niewątpliwą plastyczność natury ludzkiej i znaczną zmienność ludzkiego zachowania. Niemal wszystkie zainteresowania osoby dorosłej, jej upodobania, gusty, nawyki i postawy reprezentują przemieszczenia energii z pierwotnych wyborów obiektu popędu. Są one prawie wszystkie pochodnymi popędów. Swą teorię motywacji Freud oparł mocno na założeniu, że popędy są dla zachowania ludzkiego jedynymi źródłami energii. Dużo więcej o przemieszczeniu powiemy jeszcze w dalszych częściach niniejszego rozdziału.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.