Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Instytucje osobowości – ciąg dalszy

Superego w teorii Murraya, podobnie jak w teorii Freuda, uważane jest za implantowany kulturowo, zinternalizowany system, którego działanie w danej jednostce polega na regulowaniu zachowania w taki sam prawie sposób, w jaki niegdyś działały czynniki znajdujące się poza tą jednostką. Czynniki te – zwykle rodzice, lecz także rówieśnicy, nauczyciele, osobistości publiczne oraz postacie literackie – działają jako reprezentanci danej kultury, tak że zinternalizowanie ich zaleceń stanowi krok w kierunku zinternalizowania zaleceń kulturowych.

Ściśle związane z superego jest ja idealne, które stanowi wyidealizowany obraz samego siebie – ja pożądane, czyli zbiór osobistych ambicji, do których urzeczywistnienia dana jednostka dąży. Ja idealne może być całkowicie oddzielone od superego, jak w wypadku jednostki, która aspiruje do osiągnięcia mistrzostwa w zbrodni, albo też może być ściśle z nim związane, gdy jednostka dąży do realizacji osobistych ambicji w sposób całkowicie zgodny z wymaganiami społecznymi. Jeśli superego dominuje, a ja idealne jest stłumione, to dana osoba może starać się „spełnić wolę Bożą” lub „służyć społeczeństwu” kosztem rezygnacji z wszelkich osobistych ambicji.

Należy zauważyć, że murrayowska koncepcja superego i ja idealnego zostawia więcej miejsca na zmiany i rozwój w latach następujących po dzieciństwie niż ortodoksyjne stanowisko psychoanalityczne. W trakcie normalnego rozwoju relacje między tymi trzema instytucjami zmieniają się w taki sposób, że tam, gdzie początkowo najwyższą władzę sprawowało id, decydującą rolę zaczyna odgrywać superego, a w końcu ego. W najszczęśliwszych przypadkach łagodne superego oraz silne i pełne inwencji ego wspólnie umożliwiają właściwą ekspresję impulsów id w takich okolicznościach, które są kulturowo aprobowane.

W późniejszych rewizjach swej teorii Murray (1959) położył nacisk na bardziej pozytywne instytucje osobowości. Jest on przekonany że istnieją formatywne i konstruktywne procesy, które nie są przydatne jedynie do przetrwania lub do obrony przeciw lękowi, ale mają własne energie, cele i spełnienia. Człowiek potrzebuje być twórczy i pełen wyobraźni, tworzyć i budować, jeśli ma pozostać zdrowy psychicznie. Wyobraźnia twórcza może istotnie być najsilniejszym elementem osobowości, a jednocześnie tym, któremu często daje się najmniej możliwości ekspresji.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.