Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Kolejność pojawiania się fonemów w mowie artykułowanej dzieci

Nie potwierdzono natomiast, przynajmniej do obecnej chwili, hipotezy o ciągłości strukturalnej gruchania, gaworzenia i mówienia. Przeciwnie, okazało się, że płynność rozwoju fonetycznego przerywa się w dwóch momentach: przy przejściu od gruchania do gaworzenia (5 mies.ż.) oraz przy przejściu od gaworzenia do pierwszych słów (11-12 mies.ż:)39. Pierwszy z tych przełomowych momentów nie jest jeszcze dokładnie zbadany ze względu na trudność analizy fcmemicznej dźwięków wydawanych przez najmłodsze niemowlęta. Dźwiękom artykułowanym towarzyszą wówczas rozmaite nieartykułowane piski, pomruki, mlaski, pochrząkiwania itp.u, dlatego niezwykle trudno wyodrębnić je ze strumienia wokalizacji. W każdym razie nie ulega wątpliwości, że w wieku ok. 3 mieś. pojawiają się najpierw dźwięki gardłowe podobne do spółgłosek artykułowanych w tylnej części jamy ustnej (fc, g, 7), następnie zaś dźwięki spółgłoskowe wargowe i przedniejęzykowe (p, b, t, d). Rozwój samogłosek jest odwrotny: miejsce artykulacji przesuwa się od przodu do tyłu jamy ustnej, przy czym pierwsze – to dźwięki samogłoskowe podobne do i, ii.

Kolejność pojawiania się fonemów w mowie artykułowanej dzieci mówiących różnymi językami nie została jeszcze w pełni ustalona. Najbardziej przekonujące, jakkolwiek jeszcze nie zweryfikowane są w tym zakresie koncepcje Jakobsona i Halle’s41. Zdaniem tych autorów, rozwój fonologiczny przebiega według określonych prawidłowości wspólnych dla wszystkich ludzi. I tak budowa fonemiczna mowy zaczyna rozwijać się dopiero po zakończeniu okresu gaworzenia. Przejście od gaworzenia do mowy właściwej przypada na koniec pierwszego r.ż., przy czym brak tu ciągłości rozwoju. Dziecko zaczyna używać języka począwszy od „stadium labialnego”, przy czym posługuje się wówczas wyłącznie kontrastem między spółgłoską a samogłoską (p – a lub po – ap). W następnym stadium pojawia się opozycja42 spółgłoski zwartej nosowej i ustnej (m – p) oraz opozycja elementu wargowego i zębowego (p – t). Stopniowo następuje rozszczepienie podstawowego trójkąta fonemów (przedstawionego na rys. 26a) na dwa trójkąty: spółgłoskowy i samogłoskowy „(rys. 26b), przy czym podział samogłosek przebiega po linii opozycji między fonemami skupionymi i rozproszonymi43 (compact – diffuse), podział zaś spółgłosek- po linii opozycji między fonemami ciemnymi i jasnymi pod względem cech tonalności44 (grave – acute).

Przy fonemach skupionych następuje koncentracja energii akustycznej w stosunkowo wąskim centralnym rejonie widma i wzrost energii przy artykulacji, przy fonemach rozproszonych na odwrót – mniejsza koncentracja i spadek energii.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.