Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

POCZUCIE NIŻSZOŚCI I KOMPENSACJA U ADLERA

Adler w bardzo wczesnym okresie swej kariery, kiedy jeszcze interesował się medycyną ogólną, wysunął koncepcję słabości narządów i hiperkompensacji. W tym czasie interesowało go znalezienie odpowiedzi na odwieczne pytanie, dlaczego u ludzi zostaje dotknięta chorobą taka, a nie inna część ciała. U jednej osoby rozwija się choroba serca, u drugiej choroba płuc, a u trzeciej artretyzm. Adler sugerował, że przyczyną umiejscowienia danego schorzenia jest podstawowa słabość czy niższa wartość pewnego narządu, dziedziczna bądź wynikająca z jakichś anomalii rozwojowych. Następnie stwierdził, że osoba cierpiąca na upośledzenie jakiegoś narządu często stara się skompensować tę słabość, wzmacniając dany narząd przez intensywne ćwiczenie. Najsłynniejszego przykładu kompensacji słabości narządu dostarcza życie Demos- tenesa, który jako dziecko się jąkał, a stał się jednym z największych mówców świata. Z czasów bliższych nam można przytoczyć przykład Teodora Roosevelta, który w młodości był wątły, a dzięki systematycznym ćwiczeniom wyrósł na silnego fizycznie mężczyznę.

Wkrótce po opublikowaniu swej monografii na temat niższej wartości narządów Adler rozszerzył swą koncepcję tak, że objęła ona wszelkie uczucia niższości, zarówno te, które biorą początek w rzeczywistej słabości czy upośledzeniu fizycznym, jak i te, które wynikają z subiektywnie odczuwanego braku zdolności psychicznych lub społecznych. W tym czasie Adler stawiał znak równości między niższością a niemęs- kością czy kobiecością, których kompensacja została nazwana „męskim protestem”. Później jednak podporządkował tę koncepcję bardziej ogólnej, zgodnie z którą uczucia niższości wynikają z poczucia ułomności czy niedoskonałości w jakiejkolwiek sferze życia. Na przykład dziecko jest motywowane przez swe poczucie niższości, by dążyć do wyższego poziomu rozwoju. Gdy osiągnie ten poziom, znowu zaczyna odczuwać niższość i ruch ku górze zostanie wznowiony. Adler podkreślał, że uczucia niższości nie są źródłem wszelkiej poprawy ludzkiego losu. Oczywiście uczucia niższości mogą się nasilić pod wpływem szczególnych okoliczności, takich jak rozpieszczanie dziecka lub odrzucenie go, a wtedy mogą wystąpić pewne normalne objawy, takie jak ukształtowanie się kompleksu niższości lub kompensacyjnego kompleksu wyższości. Jednakże w normalnych warunkach poczucie niższości czy niedoskonałości jest wielką siłą napędową ludzkości. Innymi słowy: ludzie są „popychani” przez potrzebę przezwyciężenia swej niższości i „pociągani” przez pragnienie wyższości.

Adler nie był rzecznikiem hedonizmu. Aczkolwiek uważał, że uczucia niższości są przykre, to jednak nie sądził, że uwolnienie się od nich musi być przyjemne. Celem życia była dla niego doskonałość, a nie przyjemność.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.