Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Rozumienie istoty pojęć dziecięcych

Dla zrozumienia istoty pojęć dziecięcych przydatne jest rozróżnienie wprowadzone przez L.. S. W y g o t s k i e g o między zasobem pojęć polo cznych i naukowych. Zdaniem tego autora, we wczesnych stadiach rozwoju umysłowego słowa nie reprezentują jeszcze pojęć, lecz tzw. synkrety, a następnie kompleksy, czyli globalne obrazy przedmiotów, .zjawisk i czynności. Dziecko w wieku przedszkolnym operuje już pojęciami potocznymi, spontanicznymi, które wytworzyło na tle własnych doświadczeń. Pojęcia potoczne są często błędne, gdyż doświadczenie dziecka jest niepełne i dotyczy tylko powierzchownych, zewnętrznych własności danej rzeczy, a nie jej istoty. Dopiero w wieku szkolnym dzieci przyswajają sobie prawidłowe pojęcia naukowe i porządkują je w hierarchiczny system pojęć dotyczących danej dziedziny rzeczywistości.

Jakie są obiektywne wskaźniki wytworzenia się u dziecka danego pojęcia, skoro- podanie nazwy odpowiadającej temu pojęciu nie przesądza jeszcze znaczenia, jakie mu dziecko przypisuje? Tradycyjnie badano poziom znajomości pojęcia na podstawie formy jego definicji. Analiza różnych sposobów definiowania nazw wykazała genetyczną kolejność w tym zakresie. Tak więc w wieku przedszkolnym przeważają definicje celowe, użytkowe i funkcjonalne, związane z subiektywną i egocentryczną postawą dziecka wobec otoczenia. Dziecko stwierdza na przykład, żę jabłko jest do jedzenia, samochód, żeby nim turlać i jeździć itp. Pod koniec wieku przedszkolnego pojawiają się u niektórych dzieci inne definicje, charakterystyczne dla wyższego poziomu rozwoju. Są to definicje opisowe, w których dziecko podaje szereg właściwości przedmiotu, i to zarówno jego cechy istotne, jak też nieistotne. Na przykład dziecko (52) powiada: Kiosk to jest na ulicy. Taka budka. Mama kupuje tam gazety, zapałki i różne rzeczy. Ja też chodzą do kiosku po gazetą. Zdarzają się też określenia, w których dziecko podaje cechę rodzajową, lecz. jest to rodzaj odległy lub pokrewny, a nie rodzaj właściwy (np.: Wróbelek jest zwierzęciem domowym Krawcowa, to taka pani, co pracuje, na maszynie). Zazwyczaj zostaje też pominięta cecha odróżniająca (differentia- specifica), drugi człon klasycznej definicji logicznej („jabłko to owoc”, „mucha jest owadem”). Jakkolwiek definiowanie pojęć posiada pewną wartość jako wskaźnik ich rozumienia, takie definicje nie zawierają wszystkich informacji, jakie dziecko potrafiłoby podać o treści i zakresie danego pojęcia w sytuacjach bardziej naturalnych, np. w swobodnej rozmowie. Powyższa metoda bada zatem raczej umiejętność, określania znaczeń słów niż poziom rozwoju pojęć.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.