Uniformizacja przebiegu rozwoju człowieka

Czas trwania życia dzieli się na fazy, z których każda jest względnie autonomiczną częścią całej struktury czasowej. Każdą fazę określa się w kategoriach specyficznego problemu życiowego, który stanowi temat tej fazy i nadaje jej swoiste znaczenie. Tak więc temat pierwszej fazy życia koncentruje się wokół jedzenia i spania. Później odkrywane są możliwości, jakie stwarza środowisko, a także istniejące w nim związki i prawidłowości. W pierwszej części tej fazy dziecko nie zdaje sobie sprawy z niezależnej natury środowiska i traktuje je w sposób arbitralny i nierealistyczny. Stara się zmusić środowisko, by było tym, czym ono chce. Wkrótce jednak dziecko uświadamia sobie braki tego sposobu podejścia i stopniowo uczy się dostosowywać do obiektywnych właściwości środowiska.

Uniformizacja przebiegu rozwoju na wszystkich kolejnych stadiach jest wynikiem prawidłowości procesu dojrzewania oraz standaryzacji kulturowej. Zupełnie dokładne przewidywanie przebiegu życia danej osoby jest jednak niemożliwe, ponieważ wpływ środowiska nie zawsze może być znany z góry. Zdarzenia środowiskowe są dość niezależne od danej osoby, nie poddają się kontroli i przewidywaniu: są przypadkowe i nieprzewidywalne. Prognozy można stawiać na podstawie praw rozwoju osobowości, jednakże prognozy takie są jedynie przybliżone. Można przewidywać z dość dużą ścisłością, że młoda osoba w końcu rozpocznie pracę zawodową, lecz chcąc przewidzieć dokładnie, jaki to będzie zawód, jesteśmy w dużej mierze skazani na zgadywanie. Jednakże z wiekiem sposoby postępowania człowieka stają się bardziej sztywne i stałe oraz mniej podatne na wpływy środowiska, a w związku z tym łatwiej jest przewidzieć jego zachowanie.

Aczkolwiek Angyal przyznaje, że regresja może wystąpić i istotnie niekiedy występuje, to jednak sądzi on, podobnie jak Jung, że regresja często służy rozwojowi osobowości. Innymi słowy: jednostka może dzięki regresji nauczyć się czegoś, co pozwoli jej powrócić do aktualnych problemów i rozwiązywać je bardziej skutecznie.

Angyal jest także przekonany, że funkcje symboliczne organizmu, na przykład myślenie, rozwijają się z wiekiem, i że „środek ciężkości życia przesuwa się coraz bardziej ku sferze psychicznej” (1941, s. 77). W miarę jak ludzie stają się starsi, coraz więcej swych potrzeb skłonni są zaspokoić za pomocą instrumentalnych procesów psychicznych. Inaczej mówiąc: spędzają oni więcej czasu na myśleniu, a mniej na działaniu. Angyal nie sformułował ani nie poparł żadnej teorii uczenia się. Zadowala się stosowaniem takich terminów, jak zróżnicowanie, reorganizacja, zmiana itp., z których większość została zapożyczona ze słownika psychologii postaci.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *