Wpływ środowiska na dziecko

Z tych krańcowych przykładów nie należy jednak wysnuwać wniosku, że środowisko społeczne jest czynnikiem decydującym o rozwoju psychicznym dziecka. W normalnych warunkach bowiem wpływ środowiska- podobnie jak innych czynników rozwojowych – nie jest czymś stałym i niezmiennym, co by niezależnie od innych czynników w sposób fatalistyczny przesądzało o kierunku i granicach rozwoju człowieka. Samo środowisko społeczne jest historycznie zmienne, kształtuje się, rozwija, przechodzi różne przeobrażenia w toku historycznego rozwoju ludzkości, zmienia się w zależności od rozwoju sił wytwórczych i stosunków produkcyjnych w poszczególnych formacjach społecznych. Poza tym żadne środowisko społeczne nie jest jednolite, istnieją w nim zawsze siły sprzeczne, trw.a wałka między nowymi, twórczymi, postępowymi treściami a tym, co stare, co się już przeżyło i co przeszkadza dalszemu rozwojowi społecznemu. To wszystko, oczywiście, nie odbywa się poza ludźmi, niezależnie od nich – przeciwnie, głównymi uczestnikami tego procesu rozwojowego są właśnie ludzie, którzy nie tylko podlegają wpływom swego środowiska, ale biorąc udział w procesie przemian społecznych, sami wpły wają na jego kształtowanie się.

Wpływ środowiska na dziecko nie jest stały ani niezmienny, nie tylko dlatego, że samo środowisko zmienia się i przekształca, ale także dlatego, źe dziecko zmienia się i rozwija, i że od jego aktywności i świadomości działania zależy kształtowanie się tego wpływu. To samo na przykład środowisko rodzinne wywrze inny wpływ na dziecko starsze, a inny na dziecko młodsze, inny na dziecko żywe i zdrowe, pełne inicjatywy i samodzielności, a inny na dziecko słabe, chorowite, nieśmiałe, biernie poddające się swemu otoczeniu. Ponieważ z kolei poszczególne reakcje dziecka i całe jego zachowanie się oddziałują na jego otoczenie i wpływają na taki lub inny stosunek do dziecka, więc to samo rzekomo środowisko rodzinne, szkolne itd. będzie w rzeczywistości zupełnie inne dla różnych dzieci.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *