Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

ZAGADNIENIA SOCJALIZACJI CZŁOWIEKA

Na początku książki mówiliśmy o tym, iż zagadnienie socjalizacji człowieka jest jednym z ważnych, jeżeli nie najważniejszym problemem psychologii społecznej. Skoro mamy z kolei przystąpić do rozpatrzenia tej sprawy, wydaje się rzeczą wskazaną wypowiedzieć najprzód szereg uwag wprowadzających w problem, .a następnie wytyczyć porządek, w jakim omawiać będziemy poszczególne jego momenty.

Teoretycy marksizmu wskazują na to, jakie znaczenie dla społeczne’- go rozwoju człowieka miała praca. Engels, jak wiadomo, twierdzi, że praca była w ogóle tym czynnikiem, który z istot przedludzkich zrobił prawdziwych ludzix. Rzecz niewątpliwa, iż praca była zasadniczym motorem socjalizacji człowieka już i po tym, jak przekroczywszy próg górny świata zwierzęcego podniósł się on na wyższy etap rozwoju. Marks i Engels wykazują, iż praca ludzka od samego początku nie może być pomyślana inaczej jak praca zespołowa. Oczywiście, musiał przy tym dokonać się podział czynności, który można już i na tym stadium rozwoju społecznego określić jako podział ról. Role te musiały być z jednej strony dostosowane do indywidualnych właściwości pracowników (różnice płci, różnice wieku itd.) i na odwrót, podjęcie się takiego czy innego rodzaju pracy nakładało na poszczególnych członków społeczeństwa różne zadania, wyrabiało w nich różne nawyki i nastawienia, jednym słowem kładło podwaliny pod proces formowania się osobowości ludzkiej w różnych jej ukształtowaniach. W korelacji z rozwojem stosunków produkcji układały się i rozwijały stosunki społeczne, a te kształtowały psychikę człowieka. Daje temu wyraz teza Marksa, że istota ludzka jest „całokształtem stosunków społecznych” h Tak przedstawia się, najogólniej ujęty, proces socjalizacji człowieka.

Proces ten ma jednak charakter bardzo skomplikowany i rozpatrywany być może w różnych swoich aspektach i składnikach. Niektóre z tych aspektów były już opracowywane i doprowadziły do postawienia określonych teorii. Jedna z tych teorii, rozbudowana przez socjologów, dotyczy istoty i genezy tak zwanej osobowości społecznej. Ta właśnie społeczna osobowość człowieka uważana jest za wyraz socjalizacji. W nieco innym aspekcie ten sam zasadniczo proces ujęty być może jako wrastanie w pewną kulturę, jako „kultura- lizaćja” istoty ludzkiej.

Socjalizacja !pojęta tak szeroko dotyczy wszystkich społeczeństw. Ale jest rzeczą wiadomą, że proces uspołeczniania w formie planowej i intensywnej obejmuje przede wszystkim młode pokolenie, dzieci i młodzież. Socjalizacja dokonuje się tu częściowo w postaci wpływów ubocznych, niezamierzonych. Jej zrąb stanowi jednak akcja wychodząca od pokolenia dojrzałego i skierowana na pokolenie dorastające. Akcja ta znana jest wszystkim jako wychowanie.

W związku z tym porządek naszych dalszych rozważań będzie następujący. Najprzód zdamy sprawę z tego, jak w ujęciu socjologów przedstawia się zagadnienie kształtowania się osobowości społecznej. Następnie zajmiemy się problemem wpływu tła kulturowego na tworzenie się tak zwanej podstawowej osobowości ludzkiej. Wreszcie w bardzo krótkim zarysie omówimy przebieg procesu socjalizacji młodych w toku wychowania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.