Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

Zasady analizy czynnikowej

Tak jak każda inna procedura, analiza czynnikowa może być użyta w niewłaściwy sposób, a najmądrzejsi badacze w tej dziedzinie kładą nacisk na fakt, że nic nie zastąpi dobrych pomysłów ani dokładnej znajomości badanych zjawisk. Na przykład Thurstone, omawiając pracę swego laboratorium psychometrycznego stwierdza: poświęcamy więcej czasu na obmyślanie testów eksperymentalnych do badań czynnikowych niż na wszystkie obliczenia, włączając tu korelacje, analizę czynnikową i analizę strukturalną. Jeśli mamy kilka hipotez co do postulowanych czynników, obmyślamy i projektujemy nowe testy, które pozwoliłyby rozstrzygnąć, którą z nich należy wybrać. Jest to praca o charakterze całkowicie psychologicznym, bez żadnego liczenia. Wymaga ona tyle intuicji psychologicznej, ile tylko możemy znaleźć wśród studentów i wykładowców. Często stwierdzamy, że odgadywaliśmy błędnie, lecz niekiedy wyniki są bardzo zachęcające. Wspominam o tym aspekcie analizy czynnikowej w nadziei przeciwstawienia się dość rozpowszechnionemu mniemaniu, że analiza ta sprowadza się wyłącznie do algebry i statystyki. Powinny one służyć nam przy badaniu idei psychologicznych. Jeżeli nie mamy żadnych idei psychologicznych, to nie jest prawdopodobne, abyśmy odkryli coś interesującego, gdyż jeśli nawet wyniki analizy czynnikowej są zupełnie wyraźne, interpretacja musi być równie subiektywna, jak w każdej innej pracy naukowej” (1948, s. 402).

Harman (1967) w swym podręczniku omawia dokładnie, choć niezbyt przystępnie, metodę analizy czynnikowej. Początkujący mogą znaleźć łatwiejsze wprowadzenie do tej metody w książkach Gorsucha (1974), Muliaka (1972) lub Comreya (1973).

Tyle o zasadach analizy czynnikowej. Aby teraz móc podać istotne przykłady różnych sposobów zastosowania tej metody w teoretycznej i empirycznej analizie osobowości, przejdziemy do omówienia teorii osobowości sformułowanej przez Raymonda B. Cattella.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.