Dobry psycholog z Gdynii. Fachowa pomoc psychologiczna. Sprawdź sam!

ZBIERANIE DANYCH EMPIRYCZNYCH

Dalszym krokiem po wyborze i sprecyzowaniu problemu oraz opracowaniu programu badań jest – jak już mówiliśmy – ustalenie sposobu bezpośredniego uzyskiwania faktów, które będą stanowiły podstawę dla wniosków #.

Podstawowymi rodzajami metod, stosowanymi w tym celu, są techniki obserwacyjne j eksperymentalne. Nie są one specyficzne dla psychologii rozwojowej, ańi też w ogóle dla psychologii. Obserwacja i eksperyment są szeroko stosowanymi metodami pracy naukowej.

Specjalny rodzaj danych empirycznych, z których korzysta psycholog, stanowią rozmaite wytwory dzieci i młodzieży, powstałe w wyniku zabawy, działalności kęnstrukcyjnej czy artystycznej bądź w toku nauki szkolnej, podczas kontaktów z ludźmi itp. Będą to np. rysunki, ule- pianki, budowle, wypracowania, listy. Odrębny rodzaj wytworów stanowią pamiętniki pisane przez młodzież21. Niektóre ż tych wytworów (z wyjątkiem listów i pamiętników) uzyskać można w wyniku przeprowadzonego eksperymentu.

Obserwacją nazywamy metodę, której istotną cechą jest nieingerowanie w przebieg badanych zjawisk, ograniczenie się do rejestrowania ich naturalnego przebiegu. Obserwator znajduje się w pobliżu dzieci, które chce obserwować, tak aby mógł je widzieć i słyszeć: patrzy i przysłuchuje się ich zachowaniu, notuje lub w inny sposób rejestruje to, co zaobserwował, a następnie opraćowuje uzyskany materiał. Termin „obserwacja” odnosi się do całokształtu wymienionych wyżej czynności, prowadzących do poznania zjawisk, które chcemy zbadać. Z przeprowadzeniem każdej z nich wiąże się szereg trudności i problemów, rozwiązywanych w różny sposób. Daje to podstawę do wydzielania różnych rodzajów czy typów obserwacji. Będziemy je nazywali technikami. Za H.F. Wrightem22 omówimy tu kolejno sześć spośród nich: prowadzenie dzienniczków obserwacji (ten typ obserwacji bywa też nazywany metodą biograficzną), obserwację fotograficzną, próbki zdarzeń, skale ocen oraz bezpośrednie wyodrębnianie jednostek zachowania się2.

Historycznie biorąc najwcześniejsze informacje o rozwoju dziecka pochodzą z pisanych przez rodziców obserwacji, o własnych dzieciach21. Niekiedy dotyczą one kolejno wszystkiego nowego, co pojawia się w rozwoju dziecka. Innym razem mają charakter wybiórczy, cząstkowy, nastawiony na określony aspekt rozwoju: dotyczyć mogą np. rozwoju mowy, rozwoju ruchów itp. Znajdujemy wreszcie w dzienniczkach także opisy poszczególnych zdarzeń z życia dziecka, zapisywanych w mniejszych lub większych odstępach czasu. Niekiedy dzienniczki – to mieszanina wymienionych możliwości. Obserwacje pochodzące z wczesnych okresów psychologii dziecka nazywane bywają obserwacjami anegdotycznymi, miały bowiem charakter jakby anegdotek na temat np. przebiegu urodzin Jasia, tego, jak przestraszył się psa itp.

Termin „dzienniczki obserwacji” obejmuje również opisy zachowania się dzieci bądź notatki na ten temat prowadzone przez wychowawców, nauczycieli i inne osoby, które z tytułu pełnionych przez siebie funkcji stykają się przez pewien okres czasu z dziećmi i sporządzają te notatki’- częściej lub rzadziej – z własnej inicjatywy lub na prośbę psychologów bądź też na polecenie władz. Obserwacje te mają niekiedy postać tzw. arkusza obserwacyjnego.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.